Sầu riêng là nông sản mang giá trị kinh tế cao nên bà con ngày càng mở rộng diện tích canh tác trong những năm gần đây. Tùy nhiên trong quá trình canh tác bà con thường gặp nhiều khó khăn về kỹ thuật, vấn đề nhiều nhất trong số đó chỉnh là sầu riêng non bị nứt cuống dẫn đến rụng trái non. Trong bài viết này bà con cùng Nông Nghiệp SOFa tìm hiểu nguyên nhân và cách khắc phục hiệu quả.
Hiện tượng sầu riêng non bị nứt cuống là gì?
Dưới đây là 3 hiện tưởng phổ biến để nhận biết tình trạng sầu riêng non bị nứt cuống để bà con mình khắc phụ trước khi quá nặng:
Nứt dọc cuống (còn gọi là nứt tầng rời):
Đây là hiện tượng dễ thấy nhất, thường xuất hiênj ở vị trí tiếp giáp giữ cuống trái và cành tầng rời.
- Biểu hiện: Xuất hiện các vết nứt theo chiều dọc từ trên xuống cuống và lan xuống dưới. Tại vết nứt sẽ có nhựa (mủ) nàu vàng nhạt hoặc màu nấu ứa ra cuống.
- Hậu quả: Sầu riêng non bị nứt cuống làm đứt gãy mạch dẫn dinh dưỡng, trái không nhận đủ chất nuôi, dẫn đến hiện tượng trái nọn rụng hàng loạt chỉ sau 2 – 3 ngày nứt cuống.
- Biểu hiện: Phần vai trái (chính là vùng giáp cuống) bị nứt toác, các gai sầu riêng ở khu vực này bị bể, lộ phần thịt trắng bên trong.
- Đặc điểm: Thường xay rả sau những cơn mưa lớn đột ngột. Lúc này, tế bào thịt trái ngậm nước bên trong, lớn quá nhanh trong khi cuốn chưa kịp giãn nở, gây áp lực làm sầu riêng non nị nứt cuống.
Khô cuống và rụng lóng
Đây là dạng sầu riêng non nứt cuống do tác động của nấm bệnh và sinh học
- Biểu hiện: Cuống trái không nứt toác ngay mà có dấu hiệu teo lại, chuyên sang màu nâu đen. Vết nứt xuất hiện dạng vòng tròn quanh các lóng của cuống.
- Lưu ý: Đây là dấu hiệu của nấm Phytophthoro tân công. Nếu không xử lý kịp thời bằng các biện pháp phòng trừ nấm thì toàn bộ chùm trái sẽ bị thối và rụng.

Tác hại của nứt cuống đến năng suất sầu riêng
Hiện tường sầu riêng non bị nứt cuống là nổi lo lớn của bà con nông dân, vì đây là dấu hiệu cảnh báo trái sắp rụng hàng loạt hoặc bị sâu hai, nấm bệnh tấn công. Nếu không xử lý kịp thời, năng suất vụ mùa vụ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng.
- Gây rụng trái non hàng loạt: Các vết nứt dọc cuống làm gián đoạn quá trình vận chuyển dinh dưỡng từ cây mẹ nuôi trái. Khi mô tế bào ở cuốn bị phá vỡ tậng rời dễ dàng hình thành khiến trái non rụng đồng loạt ngày cả khi chưa có tác động ngoại lực.
- Cuống sầu riêng bị nứt là nơi lí tưởng để nắm bệnh tấn tấn công, từ vị trí cuống nắm len lỏi vào trái gây thôi trái và làm giảm chất lượng mùa vụ trầm trọng.
- Trái phát triển kém, móp méo: Nếu trái không rụng, việc cuống bị nứt khiến dòng nhựa nuôi trái bị tắc nghẽn làm trái lớn chậm, phát triển không đều, dễ dẫn đến tình trnagj trái bị méo, giật họce và khó đạt tiêu chuẩn xuất khẩu.
- Sụt giảm doanh thu nghiêm trọng: Tỷ lệ rụng trái cao và chất lượng kém khiến năng suất cuối vụ sụt giảm trầm trọng, thậm chí có thể mất tắng nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời giúp cây bệnh đỡ lây lan.

Cách khắc phục sầu riêng non bị nứt cuống hiệu quả
Khi phát hiện vườn có biểu hiện sầu riêng non bị nứt cuống, bà con cần bình tinhc thực hiện các bước xử lý kết hợp giữ việc ngăn chặn nấm bệnh và điều chỉnh chế độ dinh dưỡng. Việc xử lý kịp thời sẽ giúp vết nứt nhanh khô, hạn chế rụng tráu và giữ vừng năng suất.
Giải pháp xử lý tức thời khi phát hiện vết nứt
Dưới đây là các giải pháp khi thấy dấu hiệu nứt cuộng dọc hoặc rớm nhựa:
- Sát khuẩn vết nứt: Sử dụng các loại thuộc trừ nấm như Trichoderma spp, Chaetomium spp hoặc vi sinh vật phân giải xemlulo để phun trực tiếp lên toàn bộ vùng cuống trái. Việc này giúp ngăn chặn bào tử nấm xâm nhập gây thối lõi và rụng trái.
- Điều tiết tưới nước: Tuyệt đối không tưới nước quá đẩm, hãy chia nhỏ lượng nước tưới, tưới nhẹ nhàng để duy trì độ ẩm vừa phải, giúp cây thích nghi dần và giảm áp lực nội bào lên cuống trái.
- Hãm đọt non: Nếu cây đnag đi đọt mạnh, bà con cần sử dụng các loại phân bón có hàm lượng Kali cao hoặc các chế phẩm chặn đọt để tập trung dinh dưỡng trở lại nuôi trái, tánh việc cuống bị suy yêu do cạnh tranh dinh dưỡng.
Bổ sung Canxi Bo cho sầu riêng đúng cách
Canxi bo là “chìa khóa” giúp cuống trái dẻo dai và ngăn ngừa tầng rời. Tuy nhiên, cách bón và thời điểm bón mới là yếu tố quyết định sự hiệu quả sầu riêng non nứt:
- Ưu tiên Canxi Bo Chelate để cây hấp thụ nhanh qua bề mặt da của cuống và lá, thấy vì các dạng muối khoáng khó tan
- Thời điểm phun: Phun định kỳ từ giai đoạn nụ hoa, sau khi đâu trái và duy trì 7-10 ngày/lần trong suốt giai đoạn trái non. Nên phun vào sáng sớm hoặc chiều mát để đạt hiệu quả cao nhất.
- Nồng độ hợp lý: Không nên lạm dụng nồng độ quá cao trong một lần phun vì dễ gây cháy da trái non. Hãy tuân thủ đúng liều lượng khuyến cảo của nhà sản xuất để cung cấp đủ “xi măng” kết dính các tế bào cuống, giúp cuống trai to khỏe, xanh mướt và chống chọi tốt với thời tiết bất lợi.

Quy trình phòng ngừa nứt cuống từ đầu vụ
Với phương châm “phòng bệnh hơn chữa bệnh” việc bà con lên kế hoặch quy trình chăm sóc bài bản ngay từ đầu sẽ giúp cây sầu riêng có sức chống chịu tốt, hạn chế tối da tình trạng sầu riêng non bị nứt cuống khi mới bước vào giai đoạn ra trái.
Chế độ tưới nước khoa học cho sầu riêng con
Nước tưới là yếu tố then chốt trong giai đoạn này để quyết định tình trạng sầu riêng non nứt cuống độ ổn định của tế bào cuống trái. Để tránh sốc nhiệt và sốc nước, bà con cần tuân thủ nguyên tắc:
- Tưới đúng và đủ: Duy trì độ ẩm đất từ 60-70%. Không để đất quá khô nứt nẻ rời mới tưới đẫm, vì sự thay đổi áp suất đột ngột chính là nguyên nhân trực tiếp gây nứt cuống.
- Tưới theo hình chiếu tán cây: Tập trung tưới vùng rễ tơ hoạt động mạnh và tránh tưới trực tiếp và gốc quá nhiều nước.
- Quản lý mùa mưa: Thiết kế hệ thống rãnh thoát nước tốt, đảm bảo vườn không bị ngập úng cục bộ sau những cơn mưa đầu mùa, giúp rễ cây không bị ngộp và duy trì khả năng hút dinh dưỡng ổn định.
Bón lót và bón thúc cân đối (N-P-K + Trung vi lượng)
Nếu lượng dinh dưỡng được cân bằng tốt sẽ giúp cây khỏe từ gốc đến ngọt, tạo nền tảng vững chắc cho cuống trái:
- Bón lót kỹ lưỡng: Sử dụng phân hữu cơ kết hợp với nấm đối kháng Trichoderma để cải tạo đất, giúp bộ rễ phát triển mạnh khỏe ngay từ đầu.
- Bón thúc đúng giai đoạn: Khi cây bắt đầu có trái non, cần ưu tiên các dòng phân NPK có hàm lượng Kali và lân cao hơn Đạm (ví dụ công thức 12-11-18 hoặc tương đương). Tránh bón thừa Đạm (N) vì sẽ làm tế bào cuống giãn nhanh những quá mỏng, dễ nứt.
- Bổ sung trung vi lượng: Ngoài NPK, đừng quên Magie, Silic và đặc biệt là Canxi Bo. Đây là chất giống keo giúp thành tế bào cuống trái trở nên kiên cố, dẻo dai hơn dưới tác động của thời tiết.
Sử dụng các chế phẩm sinh học tăng sức đề kháng
Việc làm dụng thuốc hóa học quá nhiều dễ làm cây bị “nóng” và dễ sốc. Thay vào đó, xu hướng canh tác bền vững hiện nay ưu tiền các chê phẩm sinh học:
- Phun Amini Acid: Giúp cây tổng hợp protein nhanh chóng, tăng cường khả năng chống chịu với các điều kiện khác nghiệt như mưa dầm hoặc hạn hán.
- Sử dụng Nano Bạc hoặc Đồng hữu cơ: Phun định kỳ giúp sát khuẩn bề mặt cuống và trái non một cách an yoanf và ngăn chặn nấm bệnh ở cuống trước khi chúng gây ra vết nứt.
- Kích kháng tư nhiên: Các chế phẩm sinh học giúp cây tiết ra các kháng thể tự nhiên, làm dày vỏ cuống, từ đó làm giảm thiểu tỉ lệ nứt cuống và rụng trái non.
Tóm lại, sầu riêng non bị nứt cuống là bài toán về sự cân bằng giữa dinh dưỡng và nguồn nước. Chỉ cần chủ động bổ sung Canxi-Bo kịp thời, kiểm soát đọt non và giữ độ ẩm đất ổn định, bà con hoàn toàn có thể ngăn chặn tình trạng rụng trái, đảm bảo một vụ mùa năng suất và chất lượng.
