NGUYÊN NHÂN SẦU RIÊNG BỊ KHÔ ĐỌT VÀ 4 BƯỚC XỬ LÝ HIỆU QUẢ

Sầu riêng bị khô đọt, cháy lá khiến bà con nóng ruột, sợ ảnh hưởng đến mùa vụ. Đây là dấu hiệu báo trước cho mùa nấm bệnh hoành hành. Thấu hiểu nỗi lo lắng của bà con, Nông nghiệp SOFa sẽ giúp bà con hiểu rõ hơn về tình trạng khô đọt trên cây sầu riêng để nhà vườn có thể phòng tránh và giải quyết trước khi quá muộn.

Dấu hiệu nhận biết sầu riêng bị khô đọt

Sầu riêng bị khô đọt (bà con hay dùng là “cháy ngọn”, “chết ngọn”) là tình trạng cực kỳ phố biến tại nhiều vườn. Dưới đây là dấu hiệu nhận biết vì cây thường xuất hiện với các biểu hiện rõ rệt như:

• Phần đọt non của cây sầu riêng chuyển vàng nhạt rồi khô dần từ đầu lá
• Lá non thường bị cháy mép, xoăn lại hoặc rụng rất sớm
• Đọt non mới ra phát triển chậm, còi cọc
• Một số cành non bị khô từ ngọn vào trong
• Cây sinh trưởng kém và tán lá thì thưa dần
• Rễ tơ ít phát triển hoặc có dấu hiệu thối đen
• Ở giai đoạn mang trái non cây dễ rụng trái do mất sức

Nhiều bà con thường nhầm lẫn tình trạng này với thiếu phân hay cháy nắng nên xử lý chưa đúng nguyên nhân, chưa bắt được bệnh khiến sầu riêng khô đọt ngày càng nghiêm trọng hơn.

Nguyên nhân khiến sầu riêng bị khô đọt

Hiện tượng sầu riêng bị khô đọt có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, như thời tiết khắc nghiệt hay nấm bệnh hoành hành.

Do nấm bệnh gây khô đọt sầu riêng

Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất trong mùa mưa hoặc các vườn sầu riêng có độ ẩm cao.

Một số loại nấm như Phytophthora, Fusarium, Solani hay nấm hồng có thể tấn công phần rễ, thân hoặc cành non khiến mạch dẫn dinh dưỡng của cây bị tổn thương khiến cây không đủ chất để vận chuyển đủ nước và dinh dưỡng lên đọt khiến khô đọt sầu riêng.

Dấu hiệu nhận biết sầu riêng bị khô đọt do nấm bệnh:

• Đọt non héo nhanh mặc dù đất vẫn đủ ẩm
• Vỏ cành có vết thâm đen hoặc chảy nhựa
• Vàng lá và rụng từng mảng
• Rễ có mùi hôi và thối đen

Nếu bà con không xử lý kịp thời, nấm bệnh sẽ lan rộng và khiến cây suy kiệt một cách nhanh chóng.

Lạm dụng thuốc BVTV

Việc bà con sử dụng thuốc bảo vệ thực vật liên tục hoặc pha liều quá cao cũng là nguyên nhân chính khiến sầu riêng bị khô đọt non.

Các hoạt chất mạnh tư thuốc BVTV có thể gây sốc, cháy lá khiến lá non và đọt bị cháy khô. Ngoài ra, tồn dư hóa chất trong đất còn làm hệ sinh vật có lợi suy giảm, khiến đất chai cứng và cây khó phục hồi, thậm chí quả còn chứa độc tố gây ung thư phổi.

Thiếu dinh dưỡng khiến sầu riêng bị khô đọt

Ngoài nấm bệnh thì thiếu hụt hoặc mất cân bằng dinh dưỡng cũng là nguyên nhân khiến đọt sầu riêng bị khô, yếu và kém phát triển.

• Thiếu Kali (K): Lá có viền cháy khô ở mép, đọt non yếu, màu nhạt, dễ bị khô hoặc xoăn lại.
• Thiếu Magie (Mg): Lá xuất hiện vùng vàng giữa các gân, cây còi cọc kém phát triển và dễ méo ngọn.
• Thừa đạm hoặc thiếu nước trong giai đoạn ra hoa – trái: Khi bón thừa đạm cây ra đọt non liên tục nhưng mô non mềm, dễ bị cháy đầu lá và khô đọt.

Do thời tiết khắc nghiệt

Thời tiết biến đổi thất thường cũng là nguyên nhân khiến nhiều vườn sầu riêng của bà con gặp tưởng tượng khô đọt.

Do nắng nóng kéo dài, các cơn mưa lớn liên tục gây úng rễ, chênh lệch nhiệt độ ngày và đêm cao khiến độ ẩm đất tăng cao hay do gió mạnh làm cây mất nước nhanh. Khi cây bị stress do thời tiết khắc nghiệt, khả năng hấp thu dinh dưỡng sẽ giảm, đọt non dễ bị cháy khô hoặc ngừng phát triển.

Đặc biệt trong giải đoạn đọt non mới ra, nếu thời tiết biến đổi đột ngột thì nguy cơ sầu riêng bị khô đọt rất cao.

4 bước khắc phục tình trạng sầu riêng bị khô đọt

Để xử lý hiệu quả tình trạng sầu riêng bị khô đọt, kỹ sư SOFa khuyên bà con cần xác định đúng nguyên nhân và áp dụng biện pháp phù hợp.

Bước 1: Kiểm tra và phục hồi rễ

Đây là bước quan trọng hàng đầu, bà con nên kiểm tra và phục hồi rễ trước, sau đó xử lý thoát nước tốt trong mùa mưa, bổ sung vi sinh vật có lợi giúp cải tạo đất, hạn chế xới xáo mạnh làm tổn thương rễ.

Bà con có thể sử dụng các dòng sinh học hữu cơ chứa: EM gốc, Bacillus, Humic, Amino acid để hỗ trợ phục hồi rễ và tăng hệ vi sinh đất.

Bước 2: Xử lý nấm bệnh đúng cách

Khi phát hiện nấm bệnh bà con hãy cắt bỏ cành bị khô nặng, vệ sinh vườn thông thoáng, phun hoặc tưới thuốc đặc trị theo đúng khuyến cáo, luân phiên hoạt chất để tránh kháng thuốc.

Thay thuốc BVTV bằng chế phẩm 100% sinh học Vaccino chứa nấm đối kháng Trichoderma và Chaetomium giúp ức chế, tiêu diệt nhiều loại nấm bệnh gây hại trong đất và rễ. Đồng thời, các chủng vi sinh có lợi này còn hỗ trợ cải tạo môi trường đất, tăng hệ vi sinh vật hữu ích và giúp bộ rễ phục hồi khỏe hơn.

Việc kết hợp giải pháp sinh học không chỉ giúp giảm áp lực nấm bệnh mà còn hạn chế tình trạng đất chai cứng do lạm dụng thuốc BVTV trong thời gian dài.

>> Xem thêm chế phẩm sinh học trừ nấm chỉ sau 72 giờ: VACCINO

Bước 3: Cân đối dinh dưỡng để hạn chế sầu riêng bị khô đọt

Bà con cần bổ sung đầy đủ trung – vi – lượng, giảm bón đạm quá mức, tăng Kali và Canxi trong giai đoạn ra đọt, kết hợp với các loại phân bón hữu cơ để giúp đất tơi xốp hơn. Nên ưu tiên các giải pháp giúp cây hấp thụ dinh dưỡng bền vững thay vì kích đọt quá mạnh.

Bước 4: Điều chỉnh chế độ chăm sóc hợp lý

• Tưới nước hợp lý theo thời tiết.
• Che phủ gốc giữ ẩm mùa nắng.
• Tạo rãnh thoát nước mùa mưa.
• Tỉa cành giúp vườn thông thoáng.

Những sai lầm và cách phòng ngừa sầu riêng bị khô đọt

Nhiều nhà vườn đã xử lý sầu riêng bị khô đọt rất tốt, tuy nhiên tình trạng này lại thường xuyên tái đi tái lại làm mất bao công sức.

Những sai lầm làm khô đọt tái đi tái lại

• Phun thuốc liên tục khi chưa xác định nguyên nhân: Nhiều bà con thấy cây khô đọt là tăng cường phun thuốc nấm hoặc thuốc dưỡng liên tục. Điều này có thể khiến cây càng bị stress nặng hơn.
• Bón phân hóa học quá nhiều: Lạm dụng phân hóa học khiến đất chai cứng, rễ yếu và hệ vi sinh vật có lợi suy giảm.
• Để đất úng kéo dài: Sầu riêng rất nhạy cảm với ngập úng, nếu nước đọng lâu quanh vùng rễ, cây rất dễ bị thối rễ và khô đọt.
• Kích đọt liên tục khi cây đang suy: Khi cây chưa phục hồi bộ rễ mà đã kích đọt mạnh sẽ làm cây mất sức nhanh hơn.

Cách phòng ngừa hiệu quả lâu dài

Để phòng ngừa hiệu quả tình trạng sầu riêng bị khô đọt, bà con nên:

• Duy trì độ pH đất phù hợp.
• Tăng cường hữu cơ và vi sinh cho đất.
• Quản lý nước tốt trong mùa mưa.
• Bón phân cân đối theo từng giai đoạn sinh trưởng.
• Hạn chế lạm dụng thuốc BVTV.
• Thường xuyên kiểm tra bộ rễ và tình trạng đất.

Ngoài ra, nên xây dựng hệ sinh thái đất khỏe để cây có sức đề kháng tự nhiên tốt hơn trước nấm bệnh và thời tiết bất lợi. 

Kết luận

Hiện tượng sầu riêng bị khô đọt không chỉ ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng mà còn tác động trực tiếp đến năng suất và tuổi thọ của cây. Nếu muốn xử lý hiệu quả bà con nên hạn chế tối đa thuốc BVTV và chủ động phòng ngừa sớm. Hy vọng bài viết này nông nghiệp SOFa đã giúp bà con hiểu rõ hơn về cách xử lý khô đọt, cháy lá. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về sản phẩm Vaccino hay kỹ thuật chăm sóc vườn nhà, bà con liên hệ hay để SOFa hỗ trợ nha.