Tuyến trùng rễ là gì? Dấu hiệu nhận biết và 3 cách xử lý hiệu quả cho cây cà phê, sầu riêng

Tuyến trùng rễ gây hại âm thầm nhưng có sức tàn phá rất lớn trên nhiều loại cây trồng như sầu riêng, cà phê, hồ tiêu và cây ăn trái. Khi cây trồng bị tuyến trùng tấn công, bộ rễ bị tổn thương nghiêm trọng, khả năng hút nước và dinh dưỡng giảm mạnh, kéo theo hiện tượng vàng lá, còi cọc, thối rễ và chết cây nếu không xử lý kịp thời. Đặc biệt, bệnh tuyến trùng hại rễ còn tạo điều kiện để nhiều loại nấm bệnh xâm nhập, hình thành bệnh tuyến trùng thối rễ vàng lá khiến việc phục hồi cây càng trở nên khó khăn. Bài viết dưới đây, Nông nghiệp SOFa sẽ giúp bà con nhận biết sớm và áp dụng các biện pháp xử lý hiệu quả.

Tuyến trùng rễ là gì?

Tuyến trùng rễ là nhóm sinh vật có kích thước siêu nhỏ, thuộc ngành giun tròn (Nematoda), sinh sống trong đất và ký sinh trên rễ cây trồng. Chúng sử dụng kim chích chuyên biệt để đâm xuyên mô rễ, hút dịch dinh dưỡng và làm tổn thương hệ rễ.

Khi tuyến trùng phát triển với mật số cao, chúng làm giảm khả năng hấp thụ nước và khoáng chất của cây. Những vết thương trên rễ cũng trở thành “cửa ngõ” để các loại nấm như Fusarium, Phytophthora, Pythium… xâm nhập, gây ra hiện tượng thối rễ, vàng lá và chết cây.

Đối tượng này thường xuất hiện trên nhiều loại cây như: Sầu riêng, cà phê, hồ tiêu, cam, quýt, bưởi, mít, cây ăn trái và cây công nghiệp lâu năm.

>> Xem thêm: Tuyến trùng hại rễ cây cà phê: cách nhận biết và xử lý hiệu quả

Dấu hiệu nhận biết tuyến trùng rễ

Việc phát hiện sớm bệnh tuyến trùng hại rễ sẽ giúp bà con xử lý kịp thời trước khi cây bị suy kiệt nghiêm trọng.

Trên thân

Khi bộ rễ bị tuyến trùng phá hại, phần thân cây sẽ có nhiều biểu hiện bất thường như: cây sinh trưởng chậm, đọt non phát triển yếu, cành nhỏ, ngắn, cây chậm ra hoa hoặc đậu trái, trái nhỏ, dễ rụng.

Đặc biệt ở cây cà phê và sầu riêng, cây thường có hiện tượng đứng đọt kéo dài mặc dù đã được bón phân đầy đủ.

Trên lá

Lá là bộ phận phản ánh rất rõ tình trạng của bộ rễ. Một số triệu chứng phổ biến gồm:

– Lá vàng từ từ.

– Lá nhỏ hơn bình thường.

– Phiến lá mỏng.

– Mép lá cháy nhẹ.

– Lá rụng nhiều.

– Tán cây thưa dần.

Nhiều bà con thường nhầm lẫn các triệu chứng này với thiếu dinh dưỡng nên chỉ bổ sung phân bón mà không xử lý đúng nguyên nhân.

Trên rễ

Đây là dấu hiệu quan trọng nhất để xác định cây bị tuyến trùng rễ. Bộ rễ thường xuất hiện:

– Các nốt sưng bất thường.

– Đầu rễ bị phình to.

– Rễ tơ giảm mạnh.

– Rễ chuyển màu nâu hoặc đen.

– Rễ dễ bị thối.

– Có mùi hôi khi đào lên.

Nếu kết hợp thêm nấm bệnh trong đất, cây rất dễ phát triển thành bệnh tuyến trùng thối rễ vàng lá, khiến tốc độ suy kiệt diễn ra nhanh hơn rất nhiều.

Nguyên nhân khiến tuyến trùng rễ bùng phát

Có nhiều yếu tố khiến tuyến trùng rễ phát triển mạnh trong đất. Một số nguyên nhân phổ biến gồm:

– Đất canh tác liên tục nhiều năm.

– Đất thoát nước kém, độ ẩm cao kéo dài.

– Không xử lý đất trước khi trồng.

– Lạm dụng phân hóa học.

– Ít bổ sung vi sinh vật có lợi.

– Dùng cây giống đã nhiễm tuyến trùng.

– Đất có nhiều tàn dư rễ bệnh.

Đặc biệt vào mùa mưa, độ ẩm đất tăng cao tạo điều kiện rất thuận lợi để tuyến trùng phát 

triển nhanh và lây lan sang các cây khỏe.

Tác hại của bệnh tuyến trùng rễ

Nếu không xử lý sớm, bệnh tuyến trùng hại rễ có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Một số tác hại thường gặp gồm:

– Bộ rễ bị phá hủy làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng.

– Cây còi cọc kéo dài và vàng lá hàng loạt.

– Trái nhỏ, chất lượng kém gây giảm năng suất mùa vụ

– Tăng nguy cơ nhiễm nấm bệnh.

– Cây chết từng phần hoặc chết toàn cây.

Đối với sầu riêng, tuyến trùng còn làm cây suy yếu, khó phục hồi sau thu hoạch và giảm khả năng ra hoa vụ sau. Còn ở cây cà phê, rễ bị hư hại khiến cây không đủ sức nuôi trái, dễ xảy ra hiện tượng rụng quả non, giảm sản lượng và chất lượng hạt.

Cách xử lý tuyến trùng rễ

Muốn xử lý hiệu quả cần kết hợp nhiều giải pháp thay vì chỉ sử dụng một biện pháp đơn lẻ.

Các nguyên tắc xử lý gồm → cải tạo đất → phục hồi hệ rễ → tăng vi sinh vật có lợi → giảm mật số tuyến trùng.

Xử lý tuyến trùng rễ cây cà phê

Đối với cà phê, bà con nên thường xuyên kiểm tra rễ định kỳ để cắt bỏ rễ hư hỏng. Nhận thấy dấu hiệu nên bón thêm phân hữu cơ hoai mục hoặc bổ sung chế phẩm vi sinh để giữ đất tơi xốp. Bà con hạn chế để đất khô hạn kéo dài rồi tưới quá nhiều và nhớ tăng cường Trichoderma để hạn chế nấm gây thối rễ.

Ngoài ra, nên luân phiên sử dụng các chế phẩm sinh học giúp giảm mật số tuyến trùng trong đất thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc hóa học.

Xử lý tuyến trùng rễ cây sầu riêng

Với sầu riêng, việc xử lý cần thực hiện ngay khi phát hiện cây có dấu hiệu vàng lá, đứng đọt. Bà con nên đào kiểm tra bộ rễ ngay để loại bỏ phần rễ đã thối, cải tạo vùng đất quanh gốc cây và bổ sung hữu cơ để tăng cường vi sinh vật có lợi. Để tránh tuyến trùng rễ bà con cần quản lý độ ẩm vườn hợp lý để vườn không bị úng nước.

Sau khi xử lý tuyến trùng, bà con nên kết hợp phục hồi rễ bằng các sản phẩm kích rễ sinh học để cây nhanh hồi phục và ra rễ mới khỏe mạnh.

>> Xem thêm: Giải pháp đặc trị tuyến trùng rễ sầu riêng hiệu quả 100%

Giải pháp từ chế phẩm sinh học Bamebe

Đối với những vườn cây bị tuyến trùng rễ, việc sử dụng chế phẩm sinh học đang trở thành xu hướng được nhiều nhà vườn lựa chọn nhờ tính an toàn và bền vững.

Bamebe là chế phẩm sinh học chuyên biệt kết hợp giữa nấm ký sinh 3 màu, vi khuẩn Bt (Bacillus thuringiensis), virus NPV giúp:

– Phòng trừ nhiều loại sâu rầy – côn trùng gây hại như bọ trĩ, bọ xít, nhện đỏ, bọ xít, rệp sấp, sâu đục thân, sâu ăn lá…từ trứng, ấu trùng đến trưởng thành.

– Giảm thiểu áp lực tùy theo mật độ sâu, côn trùng gây hại, từ đó tiết kiệm chi phí đầu tư sản xuất và tối ưu hiệu quả.

– An toàn cho sức khỏe con người và giảm thiểu ô nhiễm môi trường xung quanh khu vực canh tác: thành phần từ 100% vi sinh học tự nhiên, hoàn toàn không chứa các hóa chất độc hại.

– Phù hợp với các vườn sản xuất theo các tiêu chuẩn hữu cơ, Organic, Vietgap, Globalgap, Carbon thấp,…

– Tạo màng bảo vệ vi sinh cho vườn với chất lượng và hiệu quả đã được kiểm chứng.

Hướng dẫn sử dụng:

Trọng lượng 1 gói lên đến 100g, pha được từ 200 – 400 lít nước (tùy theo áp lực và mật độ sâu hại).

– Phun trừ: pha 100g với 200 lít nước, phun ướt đẫm thân, cành, lá và vùng dưới tán lá đặc biệt là mặt sau của lá để tăng hiệu quả phòng trừ. Phun định kỳ 5-10 ngày/lần (tùy theo áp lực, mật độ sâu hại).

– Phun phòng: pha 100g với 400 lít nước, phun ướt đẫm thân, cành, lá và vùng dưới tán lá phun định kỳ 15-30 ngày/lần (3-5 lần/vụ).

>> Mua hàng tại đây: Chế phẩm trừ sâu và chăm sóc rễ chuyên biệt: Bamebe gói 100g

Kết luận

Tuyến trùng rễ là tác nhân gây hại nguy hiểm nhưng rất khó phát hiện ở giai đoạn đầu. Nếu để kéo dài, chúng không chỉ làm hư hỏng bộ rễ mà còn tạo điều kiện cho nấm bệnh phát triển, dẫn đến bệnh tuyến trùng hại rễ và nghiêm trọng hơn là bệnh tuyến trùng thối rễ vàng lá, gây thiệt hại lớn về năng suất và tuổi thọ cây trồng. Để bảo vệ vườn cây, bà con cần thường xuyên kiểm tra bộ rễ, cải tạo đất, bổ sung vi sinh vật có lợi và áp dụng các giải pháp sinh học. Nếu có thắc mắc nào bà con liên hệ ngay để được kỹ sư SOFa hỗ trợ tư vấn tận vườn.