Chanh dây bị xoăn đọt không chỉ khiến cây chậm phát triển mà còn có thể ảnh hưởng đến khả năng ra hoa, đậu trái nếu không được xử lý sớm. Nhiều bà con thấy xoăn lá chanh dây thường nghĩ ngay đến thiếu dinh dưỡng hoặc bệnh nấm, nhưng thực tế côn trùng chích hút như bọ trĩ, nhện đỏ, rệp,… khiến đọt non biến dạng, lá quăn và sinh trưởng kém. Vậy bệnh xoăn lá chanh dây do đâu? Hãy cùng Nông nghiệp SOFa tìm hiểu.
Chanh dây bị xoăn đọt là dấu hiệu gì?
Chanh dây bị xoăn đọt là tình trạng khá phổ biến, đặc biệt khi cây bước vào giai đoạn sinh trưởng mạnh nhưng gặp điều kiện thời tiết bất lợi hoặc bị côn trùng gây hại.
Ban đầu, phần đọt non có thể xuất hiện tình trạng lá biến dạng, mép lá cong, phiến lá nhăn hoặc cuộn lại. Nếu không phát hiện sớm, đọt non phát triển chậm, cây giảm khả năng vươn dây, ra hoa và ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất.
Nhiều bà con khi thấy xoăn lá chanh dây thường nghĩ ngay đến bệnh do nấm. Tuy nhiên, đây không phải lúc nào cũng là nguyên nhân. Tình trạng xoăn đọt có thể liên quan đến nhiều yếu tố như bọ trĩ, nhện đỏ, rệp, virus, thiếu dinh dưỡng, thời tiết hoặc điều kiện chăm sóc không phù hợp.
>> Xem thêm bài viết: Top 7 loài thiên địch lợi hại trong canh tác nông nghiệp.
Những nguyên nhân khiến chanh dây bị xoăn đọt
Để xử lý đúng, bà con cần xác định nguyên nhân gây xoăn đọt chanh dây thay vì chỉ tập trung vào việc phun thuốc khi thấy triệu chứng.
Bọ trĩ gây xoăn đọt chanh dây
Bọ trĩ là một trong những đối tượng cần đặc biệt lưu ý khi chanh dây xuất hiện hiện tượng xoăn đọt. Nó thường tấn công vào đọt non, lá non và các mô còn mềm. Trong quá trình gây hại, bọ trĩ chích hút dịch tế bào khiến lá non phát triển không bình thường.
Dấu hiệu nhận biết bọ trĩ hại cây chanh dây:
- Đọt non chậm phát triển
- Lá non bị biến dạng, xoăn hoặc nhăn
- Mép lá cong bất thường
- Lá có thể xuất hiện các vết bạc hoặc sần
- Đọt sinh trưởng kém, khó bung lá đồng đều
Nếu mật số bọ trĩ cao, chúng không chỉ trực tiếp gây tổn thương mô non mà còn có thể làm tăng nguy cơ lan truyền một số tác nhân gây bệnh virus trên cây. Vì vậy, khi bà con phát hiện chanh dây bị xoăn đọt, hãy kiểm tra bọ trĩ ngay.
>> Xem thêm bài viết: Chế phẩm sinh học trị bọ trĩ: Lựa chọn thông minh cho nông nghiệp sạch?
Nhện đỏ làm xoăn lá chanh dây
Nhện đỏ thường phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết nóng, khô và vườn thiếu ẩm. Nó tập trung ở mặt dưới lá để chích hút dịch. Khi mật số tăng cao, lá có thể chuyển màu, xuất hiện các chấm nhỏ li ti, giảm độ xanh và dần suy yếu.
Ở những đọt non bị tấn công, lá có thể phát triển không bình thường, từ đó dẫn đến hiện tượng xoăn lá chanh dây. Bà con nên kiểm tra kỹ mặt dưới lá thay vì chỉ quan sát mặt trên, bởi đây là vị trí nhiều đối tượng chích hút thường ẩn náu.
Rệp và các côn trùng chích hút
Ngoài bọ trĩ và nhện đỏ, một số loại rệp cũng có thể gây ảnh hưởng đến đọt non. Khi côn trùng chích hút tập trung với mật số cao, cây bị mất dịch dinh dưỡng, đọt sinh trưởng kém và lá non có thể biến dạng.
Nếu bà con để ý trên cây đồng thời xuất hiện kiến, rệp, lá non xoăn và đọt chậm phát triển, bà con nên kiểm tra kỹ toàn bộ khu vực đọt non để xác định đối tượng gây hại.
4 dấu hiệu giúp nhận biết chanh dây bị xoăn đọt do côn trùng
Không phải lúc nào bà con cũng có thể nhìn thấy côn trùng bằng mắt thường. Vì vậy, có thể dựa vào một số dấu hiệu sau:
- Đọt non bị biến dạng: Đọt vừa nhú đã có biểu hiện cong, lá không bung đều hoặc phiến lá nhăn bất thường.
- Lá có vết bạc hoặc chấm li ti: Đây có thể là dấu hiệu liên quan đến nhóm côn trùng chích hút hoặc nhện.
- Mặt dưới lá có côn trùng: Lật mặt dưới lá để kiểm tra. Đây là vị trí nhiều loại côn trùng gây hại thường tập trung.
- Đọt mới liên tục bị xoăn: Nếu cây liên tục ra đọt mới nhưng đọt nào cũng bị biến dạng, cần kiểm tra ngay tình trạng côn trùng trên vườn thay vì chỉ bổ sung dinh dưỡng.
Cách xử lý chanh dây bị xoăn đọt hiệu quả
Khi nhận thấy chanh dây bị xoăn đọt và nguyên nhân được xác định có liên quan đến nhóm côn trùng như bọ trĩ, nhện đỏ, rệp hoặc sâu hại, bà con có thể tham khảo thuốc trừ sâu sinh học Bamebe của Nông nghiệp SOFa.
Bamebe là chế phẩm trừ sâu sinh học với thành phần gồm nấm ký sinh 3 màu, vi khuẩn Bt và virus NPV, hướng đến kiểm soát nhiều nhóm sâu hại và côn trùng gây hại trên cây trồng như: bọ trĩ, nhện đỏ, rệp sáp, bọ xít, sâu ăn lá,…
Đặc biệt, thuốc trừ sâu sinh học còn giúp bà con giảm sự phụ thuộc vào thuốc hóa học trong quá trình quản lý sâu hại, phù hợp với định hướng canh tác an toàn và kiểm soát dư lượng.
>> Mua hàng tại đây: Chế phẩm trừ sâu sinh học diệt và phòng các loại côn trùng gây hại như nhện đỏ – bọ trĩ – bọ xít – rệp sáp
Biện pháp hạn chế chanh dây bị xoăn đọt trở lại?
Bà con nên xây dựng quy trình chăm sóc theo hướng quản lý tổng hợp, vì phòng ngừa luôn hiệu quả hơn việc chờ cây bị nặng mới xử lý.
Thăm vườn thường xuyên
Thường xuyên kiểm tra vườn nếu phát hiện lá non xoăn để kịp thời xử lý tranh lây lan toàn vườn khó kiểm soát.
Không để vườn quá rậm
Nếu tán cây thông thoáng sẽ giúp giảm điều kiện thuận lợi cho một số côn trùng gây hại và giúp việc kiểm tra, phun xử lý hiệu quả hơn.
Chăm bộ rễ và đất
Bộ rễ khỏe giúp cây duy trì sinh trưởng ổn định, hạn chế tình trạng cây suy yếu khi gặp thời tiết bất lợi.
Bổ sung dinh dưỡng cân đối
Bà con không nên lạm dụng phân đạm để thúc đọt liên tục. Cần căn cứ vào giai đoạn sinh trưởng và tình trạng thực tế của cây để bổ sung dinh dưỡng phù hợp.
Kiểm soát côn trùng định kỳ
Đừng đợi đến khi xoăn lá chanh dây hàng loạt mới bắt đầu kiểm tra. Quản lý bọ trĩ, nhện đỏ, rệp và các nhóm chích hút ngay từ khi mật số còn thấp sẽ giúp giảm áp lực lên cây.
Kết luận
Chanh dây bị xoăn đọt có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó côn trùng chích hút như bọ trĩ, nhện đỏ và rệp là những đối tượng cần kiểm tra đầu tiên. Ngoài ra, bà con cũng cần lưu ý khả năng liên quan đến virus, dinh dưỡng và điều kiện sinh trưởng của cây. Nếu còn thắc mắc hãy liên hệ ngay để được kĩ sư SOFa tư vấn.



