Nguyên nhân và cách phòng ngừa bệnh nấm hồng cà phê hiệu quả

Nấm hồng cà phê là một trong những bệnh hại cây phổ biến vào mùa mưa, đặc biệt trên những vườn cà phê có tán lá rậm rạp, độ ẩm cao và chăm sóc chưa hợp lý. Ban đầu bệnh chỉ xuất hiện trên vài cành nhỏ nhưng nếu không xử lý kịp thời sẽ lan rộng, làm khô cành, giảm khả năng quang hợp và ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất mùa vụ. Vậy bệnh nấm hồng trên cây cà phê xuất hiện do đâu? Dấu hiệu nhận biết như thế nào và cách trị nấm hồng trên cây cà phê hiệu quả ra sao? Bà con cùng Nông nghiệp SOFa tìm hiểu bài viết dưới đây.

Nguyên nhân và điều kiện nấm hồng cà phê xuất hiện

Bệnh nấm hồng cà phê do nấm Erythricium salmonicolor (tên cũ: Corticium salmonicolor) gây ra. Đây là loại nấm gây hại trên nhiều loại cây trồng lâu năm như cà phê, sầu riêng, cao su, cacao và các loại cây ăn trái.

Bào tử nấm phát tán chủ yếu nhờ gió, nước mưa hoặc côn trùng. Khi gặp điều kiện thuận lợi, chúng nhanh chóng bám lên cành cây, xâm nhập qua các vết thương cơ giới hoặc lớp vỏ non rồi phát triển thành từng mảng nấm màu trắng hồng đặc trưng.

Những điều kiện làm bệnh phát triển mạnh gồm:

– Độ ẩm không khí trên 85%

– Mưa kéo dài nhiều ngày liên tục

– Vườn cà phê trồng dày, tán lá rậm, ít ánh sáng

– Thiếu cắt tỉa cành sau thu hoạch

– Bón quá nhiều đạm khiến cành non phát triển mạnh

– Cây sinh trưởng yếu do thiếu dinh dưỡng hoặc bị sâu bệnh tấn công

Tại Tây Nguyên, nấm hồng cà phê thường xuất hiện từ đầu mùa mưa và phát triển mạnh trong giai đoạn tháng 6 đến tháng 10 khi lượng mưa lớn và độ ẩm luôn ở mức cao.

Biểu hiện bệnh nấm hồng trên cà phê

Việc bà con nhận biết sớm bệnh nấm hồng trên cà phê sẽ giúp xử lý kịp thời, hạn chế lây lan cả vườn. Dưới đây là các biểu hiện của bệnh:

Giai đoạn đầu

Trên cành nhỏ xuất hiện các lớp tơ nấm màu trắng mỏng như mạng nhện, những lớp nấm này bám sát bề mặt vỏ cành và thường rất khó phát hiện nếu không quan sát kỹ.

Giai đoạn phát triển

Sau vài ngày, lớp nấm chuyển dần sang màu hồng nhạt hoặc hồng cam. Đây cũng là đặc điểm giúp bệnh có tên gọi là “nấm hồng”, các mảng nấm lan dọc theo cành và bao quanh toàn bộ chu vi cành.

Giai đoạn nặng

Khi nấm phát triển mạnh vỏ cành sẽ bị nứt khiến cho mạch dẫn dinh dưỡng bị phá hủy, làm cho lá trên cành bệnh bắt đầu vàng và cành héo dần rồi khô chết. Nếu bệnh xuất hiện trên nhiều cành chính, cây sẽ suy yếu rõ rệt, giảm khả năng ra hoa và nuôi trái trong vụ tiếp theo.

Một số trường hợp bà con thường nhầm lẫn bệnh nấm hồng với hiện tượng khô cành do thiếu nước hoặc sâu đục thân. Tuy nhiên, lớp nấm màu hồng trên bề mặt cành là dấu hiệu rất đặc trưng của bệnh này.

>> Xem thêm bài viết: Bệnh nấm hồng trên cà phê

Tác hại do nấm hồng cà phê gây ra

Mặc dù bệnh ít khi làm cây chết ngay nhưng nấm hồng cà phê lại gây thiệt hại lớn nếu kéo dài nhiều vụ liên tiếp của bà con mất mùa thất bát. Một số tác hại thường gặp gồm:

– Làm khô cành mang trái

– Giảm diện tích lá quang hợp, cây sinh trưởng chậm

– Giảm khả năng ra hoa vụ sau, tỷ lệ đậu trái thấp

– Năng suất giảm từ 10–40% tùy mức độ nhiễm bệnh

– Chất lượng hạt cà phê suy giảm và gia tăng nguy cơ nhiễm thêm các bệnh nấm khác.

Đối với những vườn cà phê kinh doanh lâu năm, nếu bệnh tái phát liên tục sẽ khiến bộ khung cành bị tổn thương nghiêm trọng, kéo theo chi phí phục hồi rất lớn.

Biện pháp phòng trừ bệnh nấm hồng trên cây cà phê

Muốn quản lý hiệu quả bệnh nấm hồng trên cà phê, bà con cần áp dụng tổng hợp nhiều giải pháp thay vì chỉ phụ thuộc vào thuốc BVTV.

Biện pháp canh tác

Canh tác hợp lý luôn là nền tảng giúp hạn chế bệnh phát sinh. Bà con cần tỉa cành sau thu hoạch để tạo độ thông thoáng, loại bỏ cành sâu bệnh, cành vô hiệu. Thu gom cành bệnh đem tiêu hủy, không để cành bệnh nằm trong vườn. Bón phân cân đối NPK, tăng cường kali, canxi và trung vi lượng giúp cành cứng khỏe. Thường xuyên kiểm tra vườn sau các đợt mưa kéo dài.

Việc duy trì tán cây thông thoáng sẽ giúp giảm đáng kể độ ẩm, ngăn chặn yếu tố thuận lợi nhất cho nấm phát triển.

Biện pháp sử dụng thuốc sinh học hữu cơ

Xu hướng hiện nay là ưu tiên các chế phẩm sinh học nhằm kiểm soát nấm bệnh bền vững, hạn chế dư lượng hóa chất. Các chế phẩm chứa vi sinh đối kháng như: Trichoderma, Chaetomium, Bacillus có khả năng cạnh tranh nguồn dinh dưỡng với nấm gây bệnh để tiết enzyme phân hủy sợi nấm và ức chế sự phát triển của bào tử làm giảm khả năng tái nhiễm.

Để đạt hiệu quả cao, bà con nên phun ngay khi phát hiện những dấu hiệu đầu tiên của bệnh và phun lặp lại theo khuyến cáo để cắt đứt vòng đời của nấm.

Các biện pháp khác

Ngoài các giải pháp trên, bà con có thể kết hợp các biện pháp như quét vôi gốc vào đầu mùa mưa, theo dõi vườn định kỳ mỗi 7–10 ngày trong mùa mưa và kết hợp quản lý các loại sâu gây tổn thương cành vì đây là cửa ngõ để nấm xâm nhập.

Giải pháp xử lý và phòng bệnh nấm hồng trên cây cà phê

Khi phát hiện nấm hồng cà phê, bà con nên xử lý theo quy trình sau để đảm bảo bệnh sẽ không tái phát:

Bước 1: Cắt bỏ toàn bộ cành bị bệnh nặng

Bước 2: Thu gom và tiêu hủy ngay ngoài vườn

Bước 3: Phun chế phẩm sinh học lên toàn bộ tán cây, tập trung vào các vị trí giao cành

Bước 4: Phun lặp lại sau 5–7 ngày nếu bệnh còn xuất hiện

Bước 5: Bổ sung dinh dưỡng giúp cây phục hồi nhanh

Đối với những vườn đã từng bị bệnh trong các năm trước, nên phun phòng trước hoặc ngay khi bước vào mùa mưa để giảm nguy cơ bùng phát dịch.

>> Xem thêm bài viết: Bệnh nấm hồng trên sầu riêng

Chế phẩm trừ nấm hồng sinh học – Giải pháp “xanh” từ Nông nghiệp SOFa

Để kiểm soát hiệu quả nấm hồng cà phê, bên cạnh việc cắt tỉa cành và chăm sóc vườn hợp lý, bà con nên sử dụng các chế phẩm sinh học có khả năng ức chế nấm bệnh ngay từ giai đoạn đầu. Đây là giải pháp an toàn, giúp hạn chế sự phát triển của nấm gây hại mà vẫn bảo vệ hệ sinh thái trong vườn.

Đồng Bio là chế phẩm sinh học chứa 15.000 mg/L Đồng (Cu), được nghiên cứu nhằm hỗ trợ phòng và xử lý nhiều loại nấm, vi khuẩn gây hại trên cây trồng, trong đó có bệnh nấm hồng trên cà phê.

Việc kết hợp Đồng Bio với các biện pháp canh tác như tỉa cành tạo tán, vệ sinh vườn và bón phân cân đối sẽ giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát nấm hồng cà phê, hạn chế bệnh tái phát và duy trì năng suất ổn định cho vườn cà phê qua nhiều mùa vụ.

>> Mua ngay tại đây: Chế phẩm sinh học trừ nấm hồng hiệu quả Đồng Bio

Kết luận

Nấm hồng cà phê là bệnh có tốc độ lây lan nhanh trong điều kiện ẩm độ cao và có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất nếu không được phát hiện sớm. Việc kết hợp các biện pháp canh tác hợp lý, vệ sinh vườn, cắt tỉa cành thông thoáng cùng với cách trị nấm hồng trên cây cà phê bằng chế phẩm sinh học là hướng đi bền vững, giúp kiểm soát bệnh hiệu quả và bảo vệ hệ sinh thái canh tác. Nếu bà con còn thắc mắc nào liên hệ ngay để kỹ sư SOFa hỗ trợ nhé!