Bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu là do đâu?

Bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu là một trong những nguyên nhân khiến vườn tiêu sinh trưởng kém, tình trạng vàng lá rụng lá và suy giảm năng suất. Tuyến trùng rễ lại thường âm thầm tấn công dưới đất, làm tổn thương bộ rễ trước khi các triệu chứng trên thân, lá xuất hiện rõ rệt. Vậy tuyến trùng rễ gây hại cho cây hồ tiêu thế nào? Hãy cùng Nông nghiệp SOFa tìm hiệu trong bài viết dưới đây.

Tuyến trùng rễ là gì?

Tuyến trùng rễ là nhóm sinh vật có kích thước rất nhỏ, bà con không thể quan sát bằng mắt thường. Một số loài con sống ký sinh trong hoặc ngoài rễ cây, chúng chích hút dịch tế bào và làm tổn thương mô rễ. Đối với bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu, một trong những nhóm đáng chú ý là tuyến trùng nốt sưng thuộc chi Meloidogyne.

Khi xâm nhập vào rễ, tuyến trùng có thể kích thích hình thành các nốt sưng bất thường, làm biến dạng rễ và ảnh hưởng đến khả năng hấp thu nước, dinh dưỡng của cây. Ngoài ra, một số nhóm tuyến trùng khác cũng có thể gây tổn thương rễ nhưng không nhất thiết tạo nốt sưng rõ rệt.

>> Xem thêm bài viết: Tuyến trùng rễ là gì? Dấu hiệu nhận biết và 3 cách xử lý hiệu quả cho cây cà phê, sầu riêng

Dấu hiệu nhận biết bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu

Dưới đây là một số dấu hiệu nhận biết bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu:

• Rễ xuất hiện nốt sưng hoặc u bướu:
• Lá vàng, cây sinh trưởng chậm
• Cây còi cọc, đọt phát triển chậm
• Vườn tiêu sinh trưởng không đồng đều

Tuy nhiên, những biểu hiện trên không phải đều do bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu  mà còn có thể liên quan đến nấm bệnh thối rễ, đất úng nước, thiếu dinh dưỡng hoặc các nguyên nhân khác. Vì vậy, bà con nên kiểm tra bộ rễ và điều kiện đất trồng để xác định đúng nguyên nhân trước khi áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp.

Bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu do đâu?

Bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu xuất hiện khi tuyến trùng rễ ký sinh tồn tại trong đất hoặc giá thể trồng, sau đó tiếp xúc và xâm nhập vào bộ rễ. Mức độ gây hại phụ thuộc vào mật độ tuyến trùng, loài tuyến trùng, sức khỏe của cây và môi trường. Có nhiều nguyên nhân khiến tuyến trùng phát sinh và gây hại trên cây hồ tiêu.

Đất trồng đã tồn tại tuyến trùng

Tuyến trùng có thể tồn tại trong đất từ trước khi trồng tiêu, khi trồng cây hồ tiêu vào đất có mật độ tuyến trùng cao, rễ non dễ trở thành mục tiêu tấn công của chúng. Nếu bà con không kiêm tra và quản lý đất trước khi trồng, tuyến trùng sẽ tiếp tục phát triển qua các vụ mùa, khiến việc kiểm soát về sau khó khăn hơn.

Cây giống đã mang mầm tuyến trùng

Bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu cũng có thể xuất hiện nếu cây giống bị nhiễm hoặc bộ rễ đã xuất hiện tổn thương đưa các tác nhân gây bệnh vào vườn. Bà con nên chọn cây giống có nguồn gốc rõ ràng, sinh trưởng khỏe, bộ rễ phát triển tốt và không có dấu hiệu sưng rễ, thối rễ bất thường. 

Đất suy thoái, bộ rễ phát triển kém

Đất chai cứng, nghèo hữu cơ, mất cân bằng dinh dưỡng hoặc có hệ vi sinh đất kém đa dạng có thể khiến bộ rễ hồ tiêu phát triển không thuận lợi. Khi rễ bị tổn thương do nhiều yếu tố kết hợp, cây càng dễ suy yếu và khó chống chịu với áp lực từ tuyến trùng cũng như các tác nhân gây bệnh khác.

Tuyến trùng kết hợp với nấm bệnh gây hại rễ

Rễ bị tuyến trùng tấn công có thể xuất hiện các vết thương, tạo điều kiện cho tác nhân gây bệnh trong đất xâm nhập. Trong đó, các nhóm nấm gây thối rễ như Fusarium, Phytopthora hoặc Pythium làm suy yếu bộ rễ, được gọi là bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu.

Vì vậy, khi phát hiện cây hồ tiêu vàng lá nhanh hay suy yếu, bà con không nên trị tuyến trùng ngày mà cần kiểm tra tình trạng bộ rễ, độ ẩm đất và dấu hiệu bệnh do nấm.

>> Xem thêm bài viết: Giải pháp đặc trị tuyến trùng rễ sầu riêng hiệu quả 100%

Điều kiện thuận lợi cho tuyến trùng rễ phát triển ở cây hồ tiêu

Bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu có thể tồn tại trong điều kiện đất khác nhau. Dưới đây là những điều kiện bà con cần chu ý để chăm sóc vườn hồ tiêu.

Đất ẩm, thoát nước kém

Vườn tiêu thường xuyên ẩm ướt, đọng nước sau mưa hoặc tưới quá nhiều có thể khiến bộ rễ thiếu oxy, suy yếu và dễ bị các tác nhân gây thối rễ tấn công. Đất úng nước là yếu tố bất lợi cho rễ hồ tiêu và có thể làm tình trạng bệnh phức tạp hơn khi tuyến trùng cùng các tác nhân gây hại hiện diện.

Nhiệt độ đất phù hợp với tuyến trùng

Nhiều loại tuyến trùng ký sinh thực vật hoạt động mạnh trong điều kiện nhiệt độ đất tương đối ấm. Đây cũng là điều kiện thường gặp tại các vùng trồng hồ tiêu ở Tây Nguyên và Đông Nam bộ.

Không luân canh cây trồng

Việc trồng liên tục một loại cây hoặc duy trì những cây ký chủ phù hợp cho tuyến trùng trong thời gian dài có thể giúp quần thể tuyến trùng tồn tại và tích lũy trong đất, nguy cơ bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu phát tán nhanh hơn.

Bộ rễ suy yếu, đất thiếu cân bằng sinh học

Khi cây hồ tiêu thiếu dinh dưỡng, rễ bị tổn thương hoặc đất có cấu trúc kém khiến cây sinh trưởng chậm và làm giảm khả năng chống chịu với các tác nhân gây hại. Nếu vườn tiêu vừa chịu ảnh hưởng của mưa kéo dài, vừa có tình trạng đất bí chặt, bộ rễ bị thối hoặc thiếu rễ tơ, bà con cần kiểm tra sớm để xác định nguyên nhân.

Biện pháp phòng ngừa bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu

Để hạn chế bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu, bà con nên áp dụng biện pháp phòng ngừa tổng hợp.

Chọn cây giống khỏe, kiểm tra đất trước khi trồng

Trước khi trồng mới hoặc tái canh vườn tiêu, bà con nên lựa chọn cây giống có nguồn gốc rõ ràng, bộ rễ khỏe và không có dấu hiệu sưng rễ, thối rễ bất thường.

Đối với những khu vực từng có cây tiêu vàng lá, chết chậm hoặc suy kiệt không rõ nguyên nhân, bà con nên kiểm tra đất và rễ để xác định sự hiện diện của tuyến trùng cũng như các tác nhân gây bệnh trong đất.

Quản lý nước, hạn chế úng rễ vào mùa mưa

Vào mùa mưa, bà con cần kiểm tra hệ thống thoát nước trong vườn, khơi thông mương rãnh và xử lý các vị trí đọng nước quanh gốc tiêu. Với những vườn có địa hình thấp, đất nặng hoặc thường xuyên bị ngập, cần chủ động cải thiện khả năng thoát nước để hạn chế  bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu.

Cải thiện đất, duy trì hệ vi sinh vật có lợi

Bà còn nên bổ sung nguồn hữu cơ đã hoai mục, hạn chế làm đất chai cứng, duy trì độ tơi xốp và tránh lạm dùng phân bón khiến đất mất cân bằng.

Sử dụng các sản phẩm vi sinh chứa các chủng vi sinh thuốc nhóm Trichoderma và Chaetomium để quản lý nấm bệnh trong đất và hỗ trợ phân giải chất hữu cơ, cải thiện môi trường đất để phòng ngừa bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu.

Sử dụng GREEN để hạn chế bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu

Khi vườn hồ tiêu xuất hiện tình trạng vàng lá, cây còi cọc, rễ bị thối hoặc sưng (sần) bất thường, bà con cần kiểm tra bộ rễ để xác định nguyên nhân. Đây có thể là dấu hiệu của bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu. Nếu không có biện pháp quản lý kịp thời, bộ rễ ngày càng suy yếu, khiến cây hấp thu nước và dinh dưỡng kém, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và năng suất.

GREEN chứa Trichoderma, Chaetomium, Paecilomyces, Actinomyces giúp hạn chế các tác nhân gây bệnh về rễ như thối rễ, sưng (sần) rễ do tuyến trùng gây hại. 

Để nâng cao hiệu quả chăm sóc, bà con nên kết hợp sử dụng GREEN theo đúng hướng dẫn trên nhãn với các biện pháp canh tác phù hợp như khơi thông mương rãnh, hạn chế ngập úng, duy trì đất tơi xốp và bổ sung hữu cơ hoai mục khi cần thiết.

>> Mua hàng tại đây: Green phòng ngừa bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu

Kiểm tra vườn định kỳ

Bà con nên thường xuyên quan sát những trụ tiêu có biểu hiện vàng lá, đọt phát triển yếu, sinh trưởng chậm hoặc héo bất thường. Khi phát hiện cây nghi nhiễm bệnh, cần kiểm tra rễ để tìm nốt sưng, vết thối và các dấu hiệu liên quan.

Kết luận

Bệnh tuyến trùng hại rễ cây hồ tiêu có thể làm tổn thương bộ rễ, khiến cây vàng lá, còi cọc, hấp thu dinh dưỡng kém và suy giảm năng suất. Bệnh thường khó nhận biết ở giai đoạn đầu vì tuyến trùng tồn tại dưới đất và triệu chứng trên cây dễ nhầm lẫn với bệnh thối rễ hoặc tình trạng thiếu dinh dưỡng. Để phòng ngừa hiệu quả, bà con liên hệ ngay để được kỹ sư SOFa tư vấn tận vườn.