Nấm đen là một trong những bệnh thường gặp trên cây cà phê vào mùa mưa. Những mảng màu đen xuất hiện trên lá, cành hoặc bề mặt gây làm giảm khả năng quang hợp khiến cây sinh trưởng kém, ảnh hưởng đến năng suất nếu không được xử lý kịp thời. Vậy nấm đen là gì, bà con cùng Nông nghiệp SOFa tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Nấm đen là gì?
Nấm đen thường là triệu chứng của bệnh thán thư do nấm Colletotrichum gây ra. Nấm đen là cách gọi phổ biến đối với tình trạng trên bề mặt lá, cành hoặc các bộ phận của cây xuất hiện một lớp phủ màu đen giống như muội than. Hiện tượng này do nhóm nấm phát triển trên lớp dịch đường của côn trùng chích hút tiết ra, thường được gọi là nấm bồ hóng.
Các loại côn trùng như rệp sáp, rệp vảy, rầy mềm, bọ phấn… thường chích hút nhựa cây và tiết ra dịch mật ngọt. Lớp dịch này bám trên bề mặt lá, tạo môi trường thuận lợi cho nấm đen phát triển. Khi mật độ nấm tăng cao, lá cây có thể bị phủ bởi lớp màu đen khá rõ.
Đối với nấm đen trên cây cà phê thường xuất hiện ở những vườn có tán cây um tùm, độ ẩm cao, thiếu thông thoáng hoặc đang bị côn trùng chích hút gây hại. Lớp phủ màu đen trên lá có thể làm giảm lượng ánh sáng tiếp xúc với bề mặt lá, từ đó ảnh hưởng đến quá trình quang hợp.
Vì vậy, khi phát hiện nấm đen, bà con không nên chỉ tập trung xử lý phần nấm trên bề mặt mà cần kiểm tra cả vườn để tìm nguyên nhân liên quan, đặc biệt là các loại rệp và côn trùng chích hút.

>> Xem thêm bài viết: Các loại thuốc trừ sâu sinh học tốt nhất hiện nay
Dấu hiệu nhận biết nấm đen trên cây cà phê
Nấm đen trên cây cà phê dễ nhận biết nhất, vì trên bề mặt lá hoặc cành sẽ xuất hiện lớp phủ màu đen hoặc xám đen như bụi than. Dưới đây là một số dấu hiệu thường gặp:
- Lá cà phê xuất hiện mảng đen trên bề mặt
- Lớp màu đen có thể lan rộng khi điều kiện vườn ẩm và có nhiều dịch mật
- Lá bị phủ nấm khiến bề mặt lá kém xanh bóng, giảm khả năng quang hợp
- Lớp nấm xuất hiện dày ở cả mặt trên và mặt dưới lá
- Cây sinh trưởng chậm, lá kém phát triển
Bà còn cũng cần phân biệt nấm đen với các bệnh đốm là hoặc cháy lá trên cây cà phê. Có thể kiểm tra bằng cách quan sát xem cây có xuất hiện rệp sáp, rệp vảy, rầy hoặc các loại côn trùng hút chích hay không. Khi phát hiện sớm, việc vệ sinh tán cây, kiểm soát côn trùng và quản lý vườn sẽ giúp bà con hạn chế tình trạng nấm bệnh phát triển mạnh.
>> Xem thêm bài viết: Danh sách 6 loại côn trùng hại cây và cách phòng hiệu quả
Nguyên nhân cây cà phê bị nấm đen
Rất nhiều yếu tố tạo điều kiện cho nấm đen xuất hiện và phát triển trên cây cà phê. Dưới đây là các nguyên nhân:
- Côn trùng chích hút phát triển mạnh
Rệp sáp, rệp vảy, rầy mềm và một số côn trùng khác hút nhựa cây rồi tiết dịch mật lên bề mặt lá. Đây là nguồn dinh dưỡng thuận lợi cho nhóm nấm bồ hóng phát triển.
- Vườn có độ ẩm cao
Mưa kéo dài hoặc vườn thoát nước kém làm độ ẩm không khí và độ ẩm trong tán cây tăng cao tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại nấm phát triển.
- Vệ sinh vườn chưa tốt.
Cành lá bệnh, cành khô, lá rụng và tàn dư thực vật nếu không được thu gom, xử lý phù hợp có thể trở thành nơi lưu tồn nguồn nấm và tạo điều kiện cho mầm bệnh phát triển.
- Cây sinh trưởng yếu do dinh dưỡng không cân đối
Cây thiếu dinh dưỡng hoặc bộ rễ hoạt động kém sẽ sinh trưởng chậm, sức chống chịu giảm. Trong điều kiện thời tiết bất lợi, cây yếu dễ bị nhiều đối tượng gây hại tấn công hơn.

>> Xem thêm bài viết: Thuốc trừ bệnh sinh học là gì? Các sản phẩm trừ nấm bệnh sinh học hiệu quả 100%
Tác hại của nấm đen trên cây cà phê
Nếu xuất hiện với mật độ cao và kéo dài, nấm đen có thể gây nhiều ảnh hưởng đến cây cà phê:
- Giảm khả năng quang hợp
- Lá cà phê suy yếu
- Cây sinh trưởng chậm
- Ảnh hưởng quá trình nuôi trái
- Làm vườn mất sức, dễ phát sinh vấn đề khác
- Giảm năng suất nếu bị nặng

Các biện pháp phòng trừ nấm đen trên cây cà phê
Phòng trừ nấm đen trên cây cà phê, bà con nên thực hiện theo hướng tổng hợp thay vì chỉ phụ thuộc vào một biện pháp duy nhất. Bà con có thể áp dụng một số giải pháp sau:
Trồng giống cà phê kháng bệnh
Lựa chọn giống phù hợp với điều kiện khí hậu, đất đai và khả năng chống chịu bệnh của địa phương.
Dọn dẹp tàn dư
Thường xuyên vệ sinh vườn, loại bỏ cành khô, cành bệnh, lá rụng và những bộ phận thực vật bị nhiễm nặng.
Bổ sung dinh dưỡng cho cây
Bà con không nên lạm dụng phân đạm, bên cạnh các chất dinh dưỡng đa lượng như đạm, lân, kali, cây cũng cần được bổ sung các nguyên tố trung vi lượng phù hợp.
Quản lý nước tưới
Nước tưới đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe vườn cà phê. Tưới quá nhiều hoặc để đất liên tục trong tình trạng ẩm ướt có thể làm bộ rễ suy yếu và tạo môi trường thuận lợi cho nhiều loại nấm phát triển.
Sử dụng thuốc trừ nấm sinh học
Trừ nấm sinh học Vaccino là chế phẩm sinh học chứa các chủng vi sinh có lợi như Trichoderma, Chaetomium và vi sinh vật phân giải xenlulo hỗ trợ kiểm soát nấm bệnh trong vườn, đồng thời bổ sung hệ vi sinh có lợi, phù hợp với hướng canh tác chú trọng quản lý bệnh bằng biện pháp sinh học và xây dựng hệ sinh thái đất, cây trồng khỏe hơn.
Đối với vườn cà phê đang có dấu hiệu nấm đen, bà con nên phun trị pha 250ml cho 200 lít nước, phun vào sáng sớm hoặc chiều mát để giữ độ ẩm cho nấm phát triển và phun lại sau 7–10 ngày kéo dài hiệu quả phòng trừ.
Lưu ý: Khi sử dụng chế phẩm sinh học, bà con cần đọc kỹ hướng dẫn trên nhãn sản phẩm và tuân thủ đúng liều lượng, thời điểm sử dụng. Không nên tự ý pha trộn nhiều loại thuốc hoặc chế phẩm khi chưa kiểm tra tính tương thích.

>> Mua hàng tại đây: Chế phẩm vi sinh 100% phòng trừ nấm bệnh Vaccino
Kết luận
Nấm đen trên cây cà phê thường phát triển mạnh trong điều kiện vườn ẩm, tán cây rậm rạp và đặc biệt khi có sự xuất hiện của các loại côn trùng chích hút tiết dịch mật. Bà con nên áp dụng biện pháp tổng hợp để quản lý nấm bệnh. Nếu còn thắc mắc nào bà con liên hệ ngay để được kỹ sư hỗ trợ chi tiết hơn.
