Bệnh vàng lá thối rễ là bệnh hại nguy hiểm và thường xuất hiện rất nhiều trên cây trồng như sầu riêng, cà phê, hồ tiêu và các loại cây công nghiệp khác. Nếu mưa nhiều, độ ẩm đất cao hoặc đất canh tác bị suy thoái, bệnh càng lây lan mạnh hơn khiến cây suy yếu và gây thiệt hại nghiêm trọng đến năng suất mùa vụ của bà con. Vậy dấu hiệu và nguyên nhân gây vàng lá thối rễ là gì? Biện pháp phòng trừ như thế nào? Trong bài viết dưới đây cùng Nông nghiệp SOFa tìm hiểu nhé!
Nguyên nhân dẫn đến bệnh vàng lá thối rễ
Nhận biết được nguyên nhân chính xác gây bệnh vàng lá thối rễ do tác nhân nào gây ra, đây là bước đầu tiên giúp bà con bảo vệ được năng suất cây trồng.
Nấm bệnh hại tồn tại trong đất
Nguyên nhân phổ biến nhất gây bệnh vàng lá thối rễ chính là do các loại nấm gây hại trong đất như Phytophthora, Fusarium, Pythium và Rhizoctonia solani. Trong đó, Phytophthora được xem là tác nhân nguy hiểm nhất trên cây sầu riêng, nó có khả năng tồn tại lâu trong đất và phát triển mạnh khi độ ẩm tăng cao. Loại nấm này tấn công trực tiếp vào bộ rễ non, làm thối rễ, mất khả năng hấp thu nước và dinh dưỡng.
Khi hệ rễ của cây sầu riêng bị tổn thương, cây sẽ bắt đầu xuất hiện biểu hiện vàng lá, còi cọc, không phát triển và dẫn đến chết dần.
Đất canh tác bị ngập úng do không thoát nước
Nhiều bà con có thói quen canh tác bón phân rất nhiều vì tư tưởng “thà bỏ nhiều còn hơn bỏ sót” nhưng lại không mấy chú trọng đến hệ thống thoát nước của vườn. Trong mùa mưa, nước đọng kéo dài quanh vùng rễ làm úng đất, đất thiếu oxy khiến rễ cây bị nghẹt và suy yếu. Đây là điều kiện lý tưởng để các loài nấm gây bệnh phát triển mạnh, chỉ sau vài ngày ngập úng, mật độ nấm bệnh trong đất tăng nhanh và xâm nhập vào bộ rễ.
Đất canh tác bị ngập úng cũng là lý do khiến bệnh vàng lá thối rễ cây sầu riêng thường bùng phát mạnh nhất vào mùa mưa hoặc tại các vùng đất thấp, hệ thống thoát nước kém.
Tuyến trùng gây tổn thương bộ
Tuyến trùng rễ là đối tượng gây hại thường bị bà con bỏ qua nhưng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát sinh bệnh vàng lá thối rễ. Chúng chích hút và tạo ra các vết thương trên rễ cây, những vết thương này trở thành cửa ngõ để nấm bệnh dễ dàng xâm nhập. Khi tuyến trùng và nấm bệnh cùng xuất hiện, tốc độ lây lan và mức độ gây hại tăng lên gấp nhiều lần, khó ngăn chặn hơn.
Đất suy thoái do lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật
Việc bà con sử dụng liên tục phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật trong thời gian dài có thể làm hệ sinh thái đất bị mất cân bằng. Lượng vi sinh vật có lợi giảm mạnh khiến khả năng cạnh tranh và khống chế nấm bệnh trong đất suy giảm. Đồng thời, đất trở nên chai cứng, khả năng giữ ẩm thấp, trao đổi khi kém hơn, làm bộ rễ bị tổn thương gây bệnh vàng lá thối rễ.
Biến đổi thời tiết
Thời tiết bất lợi, nhiệt độ cao kết hợp với độ ẩm kéo dài là môi trường thuận lợi cho nấm bệnh phát triển. Những năm có mưa nhiều hoặc xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan thường ghi nhận tỷ lệ cây mắc bệnh vàng lá thối rễ cao hơn bình thường.

Dấu hiệu nhận biết bệnh vàng lá thối rễ
Bệnh vàng lá thối rễ có thể khiến cây trồng chết hàng loạt. Tuy nhiên, phát hiện càng sớm thì khả năng phục hồi càng cao, bà con cần thường xuyên kiểm tra để nhận biết các dấu hiệu bất thường. Dưới đây là các dấu hiệu nhận biết.
Lá chuyển sang vàng từ từ
Dấu hiệu cảnh báo đầu tiên thường là lá sẽ mất dần màu xanh tự nhiên và chuyển sang màu, ban đầu chỉ 1 vài lá sau đó lan rộng ra toàn bộ cây. Tuy nhiên, ở nhiều trường hợp, lá vàng nhưng gân lá vẫn còn xanh trong giai đoạn đầu khiến bà con dễ nhầm lẫn với hiện tượng thiếu dinh dưỡng.
Cây phát triển chậm
Cây có biểu hiện ra đọt yếu, lá nhỏ hơn bình thường, tán lá thưa dần theo thời gian. Nếu đang trong giai đoạn nuôi trái, cây sẽ không đủ dinh dưỡng để nuôi quả phát triển đạt chuẩn chất lượng.
Lá héo vào buổi trưa
Dù đất vẫn còn ẩm nhưng nếu cây có biểu hiện héo vào lúc nắng nóng là do bộ rễ đã mất khả năng hút nước và vận chuyển dinh dưỡng lên thân lá.
Bộ rễ bị thối
Khi bà con đào kiểm tra vùng rễ, bà con thấy: rễ tơ giảm mạnh, rễ non chuyển màu nâu đen, vỏ rễ dễ bong tróc, có mùi hôi đặc trưng, nhiều đoạn rễ bị mục hoặc đứt gãy. Đây là dấu hiệu điển hình để xác định cây đang bị bệnh vàng lá thối rễ.
Giảm khả năng ra hoa và đậu trái
Đối với cây ăn trái, bộ rễ khỏe chính là nền tảng cho năng suất. Khi rễ bị bệnh, cây sẽ giảm khả năng hấp thụ dinh dưỡng dẫn đến hiện tượng ra hoa ít, đậu trái kém và dễ rụng trái non. Ở sầu riêng, cây bị bệnh thường cho trái nhỏ, cơm không đạt chất lượng và năng suất giảm đáng kể.

Biện pháp phòng trừ bệnh vàng lá thối rễ
Khi bệnh vàng lá thối rễ phát triển nặng rất khó xử lý. Vì vậy, nguyên tắc quan trọng nhất là phòng bệnh từ sớm và quản lý đồng bộ nhiều giải pháp.
Về kỹ thuật canh tác
Bà con nên tăng cường sử dụng phân hữu cơ hoai mục kết hợp với các chế phẩm vi sinh để cải thiện độ phì nhiêu của đất, vi sinh vật có lợi sẽ giúp ức chế nấm bệnh gây hại và tăng cường khả năng phát triển của bộ rễ. Xới xáo định kỳ vùng tán cây để đất thông thoáng hơn. Đồng thời, cần duy trì hệ thống rãnh thoát nước hoạt động tốt trong suốt mùa mưa.
Việc bón phân cũng cần cân đối, bà con không nên lạm dụng phân đạm quá nhiều sẽ làm cây phát triển mất cân đối, mô mềm dễ bị nấm bệnh tấn công. Thay vào đó, cần bổ sung thêm Canxi, Silic, Magie và các nguyên tố trung vi lượng để tăng sức đề kháng cho cây.
Ngoài ra bà con nên thường xuyên cắt tỉa cành già, cành sâu bệnh nhằm tạo độ thông thoáng cho vườn, giảm độ ẩm và hạn chế nguồn bệnh vàng lá thối rễ.
Sử dụng thuốc trừ nấm bệnh sinh học Vaccino đề phòng trừ bệnh vàng lá thối rễ
Vaccino là chế phẩm sinh học có thành phần chứa chủng vi sinh vật có lợi Chaetomium và Trichoderma, với công dụng giúp kiểm soát hiệu quả các loại nấm gây bệnh trong đất như Phytophthora, Fusarium, Pythium và Solani gây bệnh vàng lá thối rễ. Nhờ cơ chế đối kháng sinh học, Vaccino giúp ức chế sự phát triển của nấm bệnh, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho bộ rễ phát triển khỏe mạnh.
Để đạt hiệu quả cao, bà con nên sử dụng Vaccino định kỳ vào đầu mùa mưa hoặc khi vườn cây có nguy cơ phát sinh bệnh, kết hợp với các biện pháp quản lý nước và cải tạo đất nhằm bảo vệ bộ rễ khỏe mạnh, hạn chế bệnh vàng lá thối rễ phát triển.

>> Xem ngay: Đặc trị bệnh vàng lá thối rễ cây sầu riêng – Cam kết hiệu quả
Kết luận
Bệnh vàng lá thối rễ là mối đe dọa lớn đối với nhiều loại cây trồng, làm giảm năng suất và hiệu quả kinh tế của vườn cây. Việc hiểu rõ nguyên nhân bệnh vàng lá thối rễ, nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và chủ động áp dụng các biện pháp phòng ngừa sẽ giúp bà con giảm thiểu rủi ro trong sản xuất. Nếu bà con còn thắc mắc nào hãy liên hệ ngay để được tư vấn chi tiết hơn nhé!
