Bệnh Thán Thư Trên Cây Cà Phê: Dấu Hiệu Và Cách Xử Lý

Bệnh thán thư trên cây cà phê khiến quả xuất hiện đốm nâu đen, khô dần rồi rụng, trong khi cành mang trái cũng có thể bị khô chết. Nếu chỉ bón thêm phân hoặc phun xử lý mà không dọn nguồn bệnh, tình trạng này có thể tiếp tục xuất hiện, làm hao hụt sản lượng. Cùng Nông nghiệp SOFa tìm hiểu nguyên nhân trong bài viết dưới đây.

Bệnh thán thư trên cây cà phê là gì?

Bệnh thán thư là bệnh do nhóm nấm Colletotrichum gây ra, có thể tấn công lá, cành và quả cà phê. Bà con thường nhận biết bệnh qua hiện tượng khô cành, khô quả, không đủ sức để nuôi trái.

Nhiều loài nấm trong nhóm Colletotrichum có liên quan đến bệnh thán thư trên cây cà phê. Vì vậy, bệnh không chỉ làm hỏng những quả riêng lẻ. Khi cành mang trái bị tổn thương nặng, cả đoạn cành phía trên có thể mất khả năng nuôi quả. Do đó, phát hiện sớm ngay từ những vết bệnh nhỏ sẽ có lợi hơn chờ quả khô hàng loạt mới xử lý.

>> Xem thêm bài viết: bệnh thán thư trên sầu riêng: phân biệt, nguyên nhân, biểu hiện & phòng ngừa

Dấu hiệu nhận biết thán thư

Bà con có thể nhận biết bệnh thán thư trên cây cà phê qua những dấu hiệu trên lá, cành và quả:

• Trên lá: Xuất hiện đốm nâu ở đầu lá, mép lá hoặc trên phiến lá, có các vòng sẫm nhạt bên trong. Vết bệnh lan rộng, chuyển nâu đen rồi nối thành mảng khiến lá khô cháy và rụng.
• Trên cành: Có vết nâu hơi lõm, vỏ cành đổi màu và khô dần. Khi vết bệnh lan quanh cành, đoạn phía trên héo khô, kéo theo lá và quả trên đoạn cành đó bị ảnh hưởng.
• Trên quả: Xuất hiện đốm nâu lõm trên vỏ, thường gần cuống hoặc nơi hai quả tiếp xúc. Vết bệnh lớn dần khiến quả thâm đen, khô lại; một số quả rụng xuống đất, số khác vẫn bám trên cành.

>> Xem thêm bài viết: Các loại bệnh do nấm gây ra trên cây Sầu Riêng

Nguyên nhân bệnh thán thư cây cà phê

Nấm bệnh là tác nhân trực tiếp cho bệnh thán thư trên cây cà phê. Dưới đây là những nguyên nhân bà còn cần biết.

Nhiệt độ và độ ẩm thuận lợi cho nấm

Thời tiết ấm, ẩm tạo điều kiện cho nhiều nấm Colletotrichum phát triển. Mùa mưa, lá và chùm quả lâu khô là thời điểm bà con cần tăng cường kiểm tra bệnh thán thư trên cây cà phê. 

Vườn rậm rạp, thiếu thông thoáng

Cành mọc dày, nhiều chồi vượt hoặc cây che bóng khiến bên trong tán khó khô sau mưa. Bà con cũng khó quan sát và phun phủ đều những cành nằm sâu trong tán. Vì vậy, nếu chỉ phun quanh mép ngoài cây, những vị trí bị bệnh bên trong có thể bị bỏ sót.

Cành, quả bệnh chưa được thu gom

Những cành khô và quả bệnh còn trên cây cần được vệ sinh vườn. Nếu tiếp tục để lại qua nhiều đợt chăm sóc, việc quản lý bệnh thán thư trên cây cà phê sẽ khó hơn.

>> Xem thêm bài viết: Bệnh thán thư trên cây ớt: Nguyên nhân và giải pháp hiệu quả

Cây suy yếu, chăm sóc chưa cân đối

Thiếu nước, bộ rễ kém hoặc mang quá nhiều quả khiến cây gặp thêm áp lực. Bón phân thiếu cân đối cũng làm quá trình phục hồi khó khăn. Cần được điều chỉnh cùng với biện pháp kiểm soát bệnh để cây duy trì sức khỏe.

Tác hại của thán thư cà phê

Bệnh thán thư trên cây cà phê gây thiệt hại cả năng suất hiện tại lẫn sức cây nếu không được kiểm soát kịp thời:

• Giảm sản lượng thu hoạch: Quả bị bệnh khô đen, phát triển kém hoặc rụng trước khi thu hoạch, làm hao hụt lượng cà phê thu được.
• Làm chết cành mang trái: Cành bị hại nặng không tiếp tục nuôi quả, khiến cả đoạn cành cùng lượng quả phía trên có thể khô và mất đi.
• Làm suy giảm bộ lá: Lá khô cháy, rụng nhiều khiến cây giảm khả năng quang hợp, thiếu sức sinh trưởng và nuôi trái.
• Ảnh hưởng đến vụ tiếp theo: Cây mất nhiều cành, lá cần thời gian phục hồi, gây khó khăn cho việc duy trì bộ tán và chuẩn bị cành mang trái.
• Tăng chi phí chăm sóc: Bà con phải tốn thêm công cắt tỉa, thu gom quả bệnh, xử lý và phục hồi vườn trong khi phần năng suất đã mất không thể lấy lại.

Thuốc trị bệnh thán thư cây cà phê

Khi tìm giải pháp cho bệnh thán thư trên cây cà phê, bà con có thể tham khảo chế phẩm trừ nấm sinh học Vaccino. Sản phẩm hỗ trợ phòng và kiểm soát nấm bệnh, kết hợp chăm sóc đất và tăng sức chống chịu cho cây.

Thành phần của Vaccino

Vaccino gồm các nhóm thành phần sinh học:

• Vi sinh vật phân giải xenlulo, mật độ 2×10⁸ CFU/ml: hỗ trợ phân hủy xác bã hữu cơ, góp phần cải thiện môi trường đất.
• Nấm đối kháng Trichoderma spp.: cạnh tranh không gian, dinh dưỡng và có khả năng tạo enzyme tác động lên một số nấm gây hại.
• Nấm đối kháng Chaetomium spp.: bổ sung nhóm vi sinh đối kháng, hỗ trợ quản lý nấm bệnh trong quy trình chăm sóc.

Công dụng của Vaccino

Vaccino là chế phẩm trừ nấm sinh học, hỗ trợ bà con quản lý bệnh thán thư trên cây cà phê với các công dụng:

• Hỗ trợ kiểm soát nấm gây bệnh: Giúp hạn chế nấm tiếp tục phát triển, bảo vệ những phần lá, cành và quả còn khỏe trước nguy cơ bị tấn công.
• Tăng sức đề kháng tự nhiên: Hỗ trợ kích hoạt khả năng tự bảo vệ của cây trước nấm bệnh, giúp cây chống chịu tốt hơn.
• Hỗ trợ phân hủy xác bã hữu cơ: Vi sinh vật phân giải xenlulo giúp phân hủy tàn dư hữu cơ, góp phần cải thiện môi trường đất.
• Hỗ trợ bảo vệ bộ rễ: Bổ sung nấm đối kháng có lợi, góp phần hạn chế một số nấm gây hại trong đất và tạo điều kiện cho rễ phát triển. nongnghiepsofa.com

Bà con nên sử dụng sớm khi mới phát hiện dấu hiệu bệnh, kết hợp vệ sinh vườn để bảo vệ phần cây còn khỏe và hạn chế thiệt hại tiếp diễn.

>> Mua hàng ngay tại đây: Thuốc đặc trị bệnh thán thư trên cây cà phê

Biện pháp phòng trừ bệnh thán thư

Để phòng trừ bệnh thán thư trên cây cà phê cần làm đồng bộ từ vệ sinh vườn đến quản lý nước và dinh dưỡng. Bà con có thể áp dụng theo trình tự dưới đây để dễ thực hiện.

Vệ sinh vườn, xử lý phần bị bệnh thán thư trên cây cà phê

Trước tiên, bà con cần kiểm tra và đánh dấu những cây cà phê có trái khô, cành thâm nâu hoặc lá cháy bất thường. Sau đó cắt bỏ phần cành bị bệnh nặng, thu gom quả hỏng trên cây và dưới đất để xử lý phù hợp.

Dụng cụ cắt cần được bà con vệ sinh kỹ khi chuyển từ cây bệnh sang cây khác. Hạn chế cắt tỉa lúc cây còn ướt, đồng thời tránh làm trầy xước những cành khỏe không cần thiết.

Tạo tán thông thoáng

Tỉa chồi vượt, cành vô hiệu và điều chỉnh cây che bóng, giúp tán có ánh sáng và thông thoáng vừa đủ, thuận tiện kiểm tra, chăm sóc và phun xử lý. Không nên tỉa quá mạnh khiến cây mất nhiều lá hoặc quả bị phơi nắng đột ngột. Cần cân đối giữa thông thoáng và giữ bộ tán nuôi trái.

Quản lý nước và dinh dưỡng

Cần khơi thông nơi đọng nước, kiểm tra thoát nước sau mưa. Trong mùa khô, tưới phù hợp với nhu cầu cây, tránh để thiếu nước kéo dài. Bón phân dựa trên sức cây và lượng quả đang mang. Với cây suy, cần xem bộ rễ trước khi tăng lượng phân. Phân hữu cơ phải được xử lý, ủ hoai phù hợp trước khi đưa vào vườn.

Theo dõi sau xử lý

Kiểm tra xem bệnh thán thư trên cây cà phê có tiếp tục xuất hiện và tình trạng khô quả có tăng hay không. Không đánh giá hiệu quả chỉ bằng vết cũ, vì phần mô đã chết vẫn còn dấu bệnh.

Kết luận

Bệnh thán thư trên cây cà phê cần được nhận biết sớm qua các dấu hiệu như đốm nâu trên lá, vết lõm trên cành và hiện tượng quả thâm đen, khô rụng. Vệ sinh vườn, chăm cây cân đối và sử dụng giải pháp sinh học phù hợp giúp bà con chủ động hạn chế thiệt hại. Liên hệ Nông nghiệp SOFa để được tư vấn quy trình chăm sóc phù hợp với tình trạng vườn, bảo vệ cành mang trái và duy trì sức cây qua từng mùa vụ.